Vadeli Satış mı Peşin mi?
Vadeli satış mı peşin mi sorusu, küçük işletmede çoğu zaman “müşteri istiyor” diye ertelenir. Oysa vade uzadıkça nakit kasada kalır; çek kırdırırsanız maliyet eklenir. Bu yazı, çek ve faktoring kararını rakamla okumak için kısa bir kontrol listesidir.
Özet:
Peşin satış kasayı korur; vadeli satış ciroyu artırabilir ama tahsilat günü ve iskonto maliyeti aynı tabloda görülmeli.
Bankanın Gördüğü Yer
Patron der ki: “Müşteri 90 gün vade istiyor; peşin satarsam kaybederim sanıyorum.”
Banka sorar: “vadeli satış mı peşin mi rakamı nakde ve geri ödeme kaynağına nasıl bağlanıyor?”
Patron der ki: “Çek & Faktoring odaklı KOBİ patronu olarak tabloyu netleştirmek istiyoruz.”
Banka sorar: “Netleştirmek yetmez; banka diliyle konuşmalı.”
Sorunun Kökü
Kök teşhis: iki seçenek arasında kalmak değil, hangi kaynağın geri ödemeyi taşıdığını göstermemektir. Banka ciro, teminat ve geçmişi tek tabloda okur; geri ödeme kaynağı görünmüyorsa limit veya vade talebi zayıf kalır.
Komite tek cümle ister: bu para neden gerekli, hangi kaynakla geri dönecek. Cevap tabloda yoksa görüşme uzar.
En Sık Yapılan Hatalar
- Gerçek sahne
- Hata listesi
- Hesaplama adımı
- Sadece faiz veya orana bakıp net nakit etkisini görmemek.
- Vadeyi tahsilat ve borç takvimiyle eşleştirmemek.
Karar notu:
Burada önemli olan tek rakam değil; rakamın nakit, risk ve geri ödeme gücü üzerindeki etkisidir.
Nasıl Hesaplanır?
Formül ezberlemeyin. Önce şu dört soruya cevap verin: para nerede kilitleniyor, maliyet nerede oluşuyor, vade nerede baskı yaratıyor, risk hangi ayda büyüyor?
Aylık nakit giriş–çıkışını, borç servisini ve vade dağılımını yan yana koyun. Hesap sonucu tek başına karar değildir; kırılma noktasını gösterir.
Dr. Fin yaklaşımı: banka–patron boşluğunu sayıya çevirmek. Bu konuda önce okuma, sonra hesap ve dosya gelir.
Dr. Fin Hesaplama Araçlarıyla Kontrol Edin
Aşağıdaki araçlar bu konuyu sayıya çevirir:
Bu Sonuç Ne Anlama Gelir?
Çıktıyı üç banda okuyun: güvenli, sınırda, riskli. Güvenli bölgede bile vade uyumsuzluğu nakit kırılmasına yol açabilir. Sınırda bölgede banka ek teminat veya kısa vade ister. Riskli bölgede yeni borç yerine yapı düzeltilir.
Banka risk mi fırsat mı diye bakar; patron nakit mi zaman mı diye sorar. İkisi aynı tabloda buluşmazsa karar gecikir.
Ne Zaman Dosyaya Çevrilmeli?
Rakam netleşti ama kurum dili hâlâ zayıfsa dosya gerekir. Tek başına hesap yetmez; gerekçe, vade ve geri ödeme kaynağı aynı dosyada anlatılmalıdır.
İlgili hizmet: Çek iskonto kredisi danışmanlığı
Son Karar
Yapılacak: önce hesap, sonra tek cümlelik gerekçe — bu para neden gerekli, hangi kaynakla geri dönecek.
Yapılmayacak: oran veya teminat tek başına savunma olmayacak; vade nakit planı olmadan uzatılmayacak.
Sonuç: Vade ve iskonto maliyetini yazmadan vadeli satış kararı vermeyin; çek kırdırma aracıyla iki senaryoyu yan yana kıyaslayın.
Bu konu artık sadece hesap değil, karar dosyası meselesiyse ön inceleme talep edebilirsiniz.
