Finansal Otopsi vaka notu
Personel maliyeti sıçrayınca sabit fiyatlı hizmet sözleşmeleri zarar yazar.
Anonim bileşik senaryoda hizmet firması uzun vadeli sabit fiyatlı kamu/kurumsal sözleşmeler taşır. Asgari ücret ve SGK yükü artınca personel maliyeti cironun üzerine çıkar. Sözleşme revizyonu gecikir; firma başa baş noktasını kaybeder. Ciro korunur görünür ama operasyon nakit tüketir. Kırılma, personel maliyeti/ciro oranında sözleşme bitiminden önce okunur.
Sözleşme aynı fiyatla devam ediyor ama maaş ve SGK her ay artıyor; ay sonunda para kalmıyor.
Öğretim notu, komite derinliği
Aşağıdaki bloklar özet geçiş değildir; kredi komitesi ve saha finans diliyle mekanizma, davranış tuzağı ve teşhis sırasını açar.
Hizmet firmalarında personel maliyeti doğrudan marjı belirler. Sabit fiyatlı uzun sözleşmelerde asgari ücret/SGK artışı fiyata yansımazsa birim marj negatife iner. Ciro hacmi korunsa bile operasyon nakit tüketir — maaş peşin, tahsilat vadeli olabilir. Endeks maddesi olmayan sözleşmeler yapısal zarar üretir.
“Sözleşme bitene kadar devam” ve “ihale kaybetmeyelim” zarar eden işi sürdürür. Personel maliyeti “yönetilebilir” sanılır. Bu tuzak Türkiye sahasında tekrar eder; patron ve satış ekibi tabloyu konuşmadan karar alır. Erken uyarı için 13 haftalık plan şarttır.
Tahakkuk kârı görünebilir; maaş ve SGK nakittir. Zarar eden sözleşme stok taşımaz ama personel maliyeti her ay kasadan çıkar. Bu ayrım komite dosyasında ayrı satır olarak sunulmalıdır; muhasebe kârı tek başına limit yenilemesi için yeterli kanıt değildir.
Komite personel maliyeti/ciro, sözleşme endekslemesi, zarar eden iş listesi ve ihale yenileme takvimini ister. Komite aynı dosyada 13 haftalık nakit planı, alacak yaşlandırma, borç servis takvimi ve müdahale listesini birlikte ister; ciro övgüsü tek başına olumlu sinyal değildir.
Sayısal eşikler, senaryo parametresi
Aşağıdaki eşikler gerçek firma verisi değil; senaryo parametresidir. Kanıt sınıfı varsayılan olarak çıkarımdır.
| Gösterge | Başlangıç | Son durum | Kanıt sınıfı | Finansal yorum |
|---|---|---|---|---|
| Personel maliyeti / ciro | %62 | %78 | çıkarım | İşçilik yükü ciroyu aştı. |
| Zarar eden sözleşme payı | %8 | %45 | çıkarım | Sabit fiyatlı işler marj üretmiyor. |
| Brüt kâr marjı | %18 | %4 | çıkarım | Personel şoku marjı eritti. |
| Kısa vadeli finansal borç | ₺3,2 milyon | ₺7,5 milyon | çıkarım | Maaş ödemeleri limiti doldurdu. |
Kırılma zinciri
Kanıt ayrımı
Senaryoda personel maliyeti/ciro, brüt marj ve zarar eden sözleşme payı birlikte bozulmuştur.
Sabit fiyatlı sözleşmelerin endeks revizyonu olmadan sürdürülemediği görülmektedir.
Sözleşme endeks maddeleri, personel verimlilik metrikleri ve ihale yenileme takvimi verilmemiştir.
Kredi komitesi bakışı
Komite sözleşme fiyat endekslemesi, personel maliyeti/ciro, sözleşme bitiş takvimi ve zarar eden iş payını ister. Ciro hacmi marjı gizlemez.
Hizmet sektöründe asgari ücret şoku, endekssiz sabit sözleşmeleri hızla zararlı hale getirir.
Müdahale zaman çizgisi
Beklenen etki: Ücret şoku sözleşmeye yansır.
Sınır: Kamu ihale kuralları revizyonu geciktirebilir.
Beklenen etki: Personel yükü ve zarar payı azalır.
Sınır: Personel çıkışı hizmet kalitesini etkiler.
Beklenen etki: Nakit kanaması yavaşlar. Etki ölçümü için önce/sonra tablo karşılaştırması gerekir.
Sınır: Sözleşme cezası ve itibar riski taşır.
Kendi işletmenize uygulayın
Kısa cevaplar
Hizmet sektöründe asgari ücret şoku, endekssiz sabit sözleşmeleri hızla zararlı hale getirir.
Personel maliyeti/ciro oranının yükselmesi ve sabit fiyatlı sözleşmelerde birim marjın negatife inmesi.
Komite sözleşme fiyat endekslemesi, personel maliyeti/ciro, sözleşme bitiş takvimi ve zarar eden iş payını ister. Ciro hacmi marjı gizlemez.
Bu sayfa bilgilendirme ve finansal düşünme çerçevesidir; tek başına şirket teşhisi veya kredi kararı değildir.
Ayrıntılı yayın standardı için Finansal Otopsi metodolojisini inceleyin.
Merhaba ben Sezen..
