Finansal Otopsi vaka notu
Şirketten düzenli kaynak çıkışı, kârlı görünen işletmeyi likidite ve özkaynak açısından zayıflatabilir.
İşletme faaliyetlerinden kâr üretmesine rağmen ortakların kişisel harcamaları ve grup şirketi transferleri cari hesapta birikti. Şirket kredi kullanarak ortak çıkışlarını finanse etmeye başladı.
Gelir tablosu kârlıydı fakat kasa ve banka bakiyesi sürekli zayıf kalıyordu.
Öğretim notu, komite derinliği
Aşağıdaki bloklar özet geçiş değildir; kredi komitesi ve saha finans diliyle mekanizma, davranış tuzağı ve teşhis sırasını açar.
Ortaklardan alacak büyüdükçe özkaynak fiilen şirket dışına çıkar. Kârlı görünen işletme, ortak cari ile likidite ve borç servis kapasitesini kaybeder. Banka ortak cariyi “gizli temettü / kaynak çıkışı” okur; limit talebinde önce carinin kapanmasını ister. Özkaynak ve banka borcuna oranla yükselen ortak alacak, bilanço kalitesini bozar.
Aile şirketinde “şirket benim kasam” anlayışı. Kişisel harcama, konut, araç, başka iş ortak cariden yürür. “Sene sonunda mahsuplaşırız” denir; mahsuplaşma gelmez. Utanç olmadığı için sorun geç fark edilir; banka sorduğunda savunma hazır değildir.
Ciro ve kâr duruyor görünebilir; kasa ortak çekişleriyle erir. Alacaklar satırında “ortaklardan alacak” varlık gibi durur ama tahsil kabiliyeti zayıftır. Defter varlık, nakit planı açık üretir.
Komite ortak cari trendini, kapanış planını, temettü politikasını, kişisel kefalet/teminat ilişkisini ve carinin özkaynağa oranını sorar. Cari küçülmeden limit artışı nadiren gelir; ‘aile içi geçici’ savunması komitede kabul görmez.
Sayısal eşikler, senaryo parametresi
Aşağıdaki eşikler gerçek firma verisi değil; senaryo parametresidir. Kanıt sınıfı varsayılan olarak çıkarımdır.
| Gösterge | Başlangıç | Son durum | Kanıt sınıfı | Finansal yorum |
|---|---|---|---|---|
| Ortaklardan alacak | ₺3 milyon | ₺24 milyon | çıkarım | Şirket kaynağının önemli bölümü işletme dışında kaldı. |
| Özkaynak | ₺38 milyon | ₺42 milyon | çıkarım | Kârlılık özkaynağı sınırlı artırdı. |
| Kısa vadeli banka borcu | ₺12 milyon | ₺31 milyon | çıkarım | Ortak çıkışları dolaylı olarak krediyle finanse edildi. |
| Cari oran | 1,42 | 0,91 | çıkarım | Kısa vadeli ödeme güvenliği bozuldu. |
Kırılma zinciri
Kanıt ayrımı
Senaryoda ortaklardan alacak ve banka borcu birlikte yükselmiştir.
İşletme kredilerinin bir bölümü dolaylı olarak şirket dışı kaynak çıkışını finanse etmektedir.
Cari hesabın hukuki niteliği, grup şirketi işlemleri ve geri ödeme sözleşmeleri bilinmemektedir.
Kredi komitesi bakışı
Banka ortak cari hesabını, işletmeden kaynak çekilmesi ve kredinin amaç dışı kullanımı açısından sorgular.
Şirket kârı ortakların serbest kasası değildir; kaynağın şirket dışına çıkışı borç servis kapasitesini doğrudan azaltır.
Müdahale zaman çizgisi
Beklenen etki: Şirket kaynağının kontrolsüz çıkışını durdurur.
Sınır: Kurumsal yönetişim desteği olmadan kural uygulanmayabilir.
Beklenen etki: Kaynağın şirkete dönüşünü ve kayıt kalitesini artırır.
Sınır: Ortakların ödeme kapasitesi zayıfsa plan gerçekleşmeyebilir.
Beklenen etki: Özkaynak ve likidite görünümünü güçlendirebilir.
Sınır: Vergi ve hukuk etkisi yetkili uzmanlarla ayrıca değerlendirilmelidir.
Kendi işletmenize uygulayın
Kısa cevaplar
Şirket kârı ortakların serbest kasası değildir; kaynağın şirket dışına çıkışı borç servis kapasitesini doğrudan azaltır.
Ortaklardan alacakların özkaynağa ve banka borcuna oranla yükselmesi.
Banka ortak cari hesabını, işletmeden kaynak çekilmesi ve kredinin amaç dışı kullanımı açısından sorgular.
Bu sayfa bilgilendirme ve finansal düşünme çerçevesidir; tek başına şirket teşhisi veya kredi kararı değildir.
Ayrıntılı yayın standardı için Finansal Otopsi metodolojisini inceleyin.
Merhaba ben Sezen..
