Finansal Otopsi vaka notu
Müteahhit senedi tahsil edilmeden alt taşerona senet verilince zincir kırılır.
Anonim bileşik senaryoda taşeron müteahhitten senet alır, alt işçi ve tedarikçiye senet verir. Müteahhit ödemede gecikince zincirin her halkası sıkışır. Senet portföyü cironun katına çıkar; banka senedi kırdırma maliyeti artar. Hakediş gecikmesi fiilî vadeyi uzatır. Kırılma, protesto öncesi senet/ciro oranında okunur.
Müteahhit senedi ödemedi; alt taşerona verdiğim senetler vadesi geliyor.
Öğretim notu, komite derinliği
Aşağıdaki bloklar özet geçiş değildir; kredi komitesi ve saha finans diliyle mekanizma, davranış tuzağı ve teşhis sırasını açar.
İnşatta senet zinciri: müteahhit senedi → taşeron → alt taşeron/tedarikçi. Üst halka tahsil edilmeden alt senet verilirse vade geldiğinde kasa boş kalır. Senet portföyü cirodan büyüdükçe kırdırma maliyeti marjı yer. Hakediş gecikmesi fiilî vadeyi uzatır — protesto riski birikir. Kırılma zinciri çoğu zaman ciro düşüşünden önce işletme sermayesi, borç servisi ve tahsilat performansında görünür; müdahale penceresi bu erken sinyalde daralmaya başlar.
“Müteahhit öder” ve “sistem böyle işliyor” cümleleri alt senet vermeyi normalleştirir. Senet stoku nakit sanılır. Bu tuzak Türkiye sahasında tekrar eder; patron ve satış ekibi tabloyu konuşmadan karar alır. Erken uyarı için 13 haftalık plan şarttır.
Senet alacak bilançoda varlık; tahsil edilene kadar nakit değildir. Kırdırma maliyeti brüt kârdan düşer. Bu ayrım komite dosyasında ayrı satır olarak sunulmalıdır; muhasebe kârı tek başına limit yenilemesi için yeterli kanıt değildir.
Komite senet/ciro, müteahhit yoğunlaşması, hakediş gecikmesi, protesto geçmişi ve alt senet eşleştirmesini ister. Komite aynı dosyada 13 haftalık nakit planı, alacak yaşlandırma, borç servis takvimi ve müdahale listesini birlikte ister; ciro övgüsü tek başına olumlu sinyal değildir.
Sayısal eşikler, senaryo parametresi
Aşağıdaki eşikler gerçek firma verisi değil; senaryo parametresidir. Kanıt sınıfı varsayılan olarak çıkarımdır.
| Gösterge | Başlangıç | Son durum | Kanıt sınıfı | Finansal yorum |
|---|---|---|---|---|
| Senet portföyü / aylık ciro | 1,2x | 3,4x | çıkarım | Senet stoku cirodan hızlı büyüdü. |
| Müteahhit hakediş gecikmesi | 25 gün | 95 gün | çıkarım | Tahsilat fiilen uzadı. |
| Senet kırdırma maliyeti / brüt kâr | %3 | %16 | çıkarım | Erken likidite marjı eritti. |
| Protesto riskli senet payı | %5 | %31 | çıkarım | Zincir kırılma riski arttı. |
Kırılma zinciri
Kanıt ayrımı
Senaryoda senet/ciro, hakediş gecikmesi ve kırdırma maliyeti birlikte bozulmuştur.
Senet zincirinin müteahhit gecikmesiyle kırılmaya yaklaştığı görülmektedir.
Hakediş sözleşmeleri, teminat mektubu ve müteahhit finansal durumu verilmemiştir.
Kredi komitesi bakışı
Komite senet portföyü, müteahhit yoğunlaşması, protesto geçmişi ve hakediş gecikmesini ister. Senet stoku nakit değildir.
Senet zincirinde tahsil edilmemiş üst halka, alt halkayı ödeme gününde kırar.
Müdahale zaman çizgisi
Beklenen etki: Zincir büyümesi sınırlanır.
Sınır: Müteahhit pazarlık gücü kuralı zorlaştırır.
Beklenen etki: Hakediş gecikmesi ve kırdırma maliyeti hafifler.
Sınır: İş hacmi kısa vadede düşebilir.
Beklenen etki: Zincir kırılmasını yavaşlatır.
Sınır: Alt taşeronda iş durması riski taşır.
Kendi işletmenize uygulayın
Kısa cevaplar
Senet zincirinde tahsil edilmemiş üst halka, alt halkayı ödeme gününde kırar.
Senet portföyünün cirodan hızlı büyümesi ve müteahhit hakediş gecikmesinin zinciri sıkıştırması.
Komite senet portföyü, müteahhit yoğunlaşması, protesto geçmişi ve hakediş gecikmesini ister. Senet stoku nakit değildir.
Bu sayfa bilgilendirme ve finansal düşünme çerçevesidir; tek başına şirket teşhisi veya kredi kararı değildir.
Ayrıntılı yayın standardı için Finansal Otopsi metodolojisini inceleyin.
Merhaba ben Sezen..
