Finansal Otopsi vaka notu
Sürekli faktoring tahsilatı hızlandırır ama marjı sessizce eritir.
Anonim bileşik senaryoda tedarikçi müşteri vadesini faktoring ile erken tahsil eder; brüt marj korunur görünür. Faktoring maliyeti birikince net marj erir. Faktoring olmadan nakit planı tutmaz hale gelir — bağımlılık oluşur. Müşteri vadesi uzadıkça faktoring hacmi artar. Kırılma, faktoring maliyeti/brüt kâr oranında tahsilat sorunu patlamadan okunur.
Her ay faktoring kesintisi artıyor; faktoring olmadan maaş ve tedarikçi ödemesi yetmiyor.
Öğretim notu, komite derinliği
Aşağıdaki bloklar özet geçiş değildir; kredi komitesi ve saha finans diliyle mekanizma, davranış tuzağı ve teşhis sırasını açar.
Faktoring alacağı erken nakde çevirir; maliyeti brüt kârdan düşer. Müşteri vadesi uzadıkça faktoring hacmi artar — maliyet birikince net marj erir. Faktoring olmadan plan tutmuyorsa bağımlılık oluşmuştur; asıl sorun vade disiplinidir. Komite faktoring hacmi ve maliyet/brüt kâr oranını ister.
“Faktoring çözüm” ve “en azından nakit var” maliyeti görmez. Vade uzatması faktoringle kapatılır; kök neden konuşulmaz. Bu tuzak Türkiye sahasında tekrar eder; patron ve satış ekibi tabloyu konuşmadan karar alır. Erken uyarı için 13 haftalık plan şarttır.
Brüt marj korunur görünür; faktoring gideri net marjı yer. Alacak bilançoda; gerçek tahsilat vadesi daha uzundur. Bu ayrım komite dosyasında ayrı satır olarak sunulmalıdır; muhasebe kârı tek başına limit yenilemesi için yeterli kanıt değildir.
Komite faktoring hacmi, maliyet/brüt kâr, faktoring hariç tahsilat vadesi ve 13 haftalık planı faktoring olmadan ister. Komite aynı dosyada 13 haftalık nakit planı, alacak yaşlandırma, borç servis takvimi ve müdahale listesini birlikte ister; ciro övgüsü tek başına olumlu sinyal değildir.
Sayısal eşikler, senaryo parametresi
Aşağıdaki eşikler gerçek firma verisi değil; senaryo parametresidir. Kanıt sınıfı varsayılan olarak çıkarımdır.
| Gösterge | Başlangıç | Son durum | Kanıt sınıfı | Finansal yorum |
|---|---|---|---|---|
| Faktoring hacmi / aylık satış | %35 | %72 | çıkarım | Tahsilatın çoğu faktoringe bağlandı. |
| Faktoring maliyeti / brüt kâr | %6 | %19 | çıkarım | Erken tahsilat marjı eritti. |
| Fiilî tahsilat süresi (faktoring hariç) | 82 gün | 115 gün | çıkarım | Gerçek vade uzadı. Trend en az iki dönem izlenmelidir. |
| Net kâr marjı | %11 | %3 | çıkarım | Faktoring maliyeti net marjı yer. |
Kırılma zinciri
Kanıt ayrımı
Senaryoda faktoring hacmi, faktoring maliyeti/brüt kâr ve net marj birlikte bozulmuştur.
Faktoringin asıl tahsilat vadesi sorununu gizlediği görülmektedir.
Faktoring sözleşmeleri, müşteri bazlı vade ve alternatif tahsilat kanalları verilmemiştir.
Kredi komitesi bakışı
Komite faktoring hacmi, maliyet/brüt kâr, müşteri vadesi ve faktoring olmadan nakit planını ister. Faktoring yapısal sorunu gizler.
Faktoring erken tahsilat sağlar; bağımlılık haline gelince marjı eritir ve asıl vade sorununu gizler.
Müdahale zaman çizgisi
Beklenen etki: Bağımlılık erken sınırlanır.
Sınır: Satış baskısı vadeyi uzatır.
Beklenen etki: Gerçek vade ve marj iyileşir.
Sınır: Müşteri kaybı kısa vadede ciroyu düşürür.
Beklenen etki: Marj kanaması yavaşlar. Etki ölçümü için önce/sonra tablo karşılaştırması gerekir.
Sınır: Ani nakit baskısı artabilir.
Kendi işletmenize uygulayın
Kısa cevaplar
Faktoring erken tahsilat sağlar; bağımlılık haline gelince marjı eritir ve asıl vade sorununu gizler.
Faktoring maliyetinin brüt kârın yükselen payı ve faktoring olmadan nakit planının tutmaması.
Komite faktoring hacmi, maliyet/brüt kâr, müşteri vadesi ve faktoring olmadan nakit planını ister. Faktoring yapısal sorunu gizler.
Bu sayfa bilgilendirme ve finansal düşünme çerçevesidir; tek başına şirket teşhisi veya kredi kararı değildir.
Ayrıntılı yayın standardı için Finansal Otopsi metodolojisini inceleyin.
Merhaba ben Sezen..
