Aşağıdaki bloklar özet geçiş değildir; kredi komitesi ve saha finans diliyle mekanizma, davranış tuzağı ve teşhis sırasını açar.
Mekanizma
Vergi ve SGK ertelemesi kısa süreli nakit sağlar ama faiz/gecikme, haciz riski ve banka nezdinde “disiplin bozukluğu” üretir. Kamusal borç büyüdükçe teminat ve hesap hareketleri kısıtlanır; kredi kabiliyeti düşer. Bu borç “ücretsiz finansman” değildir; görünür, öncelikli ve itibar bozucu bir yükümlülüktür. Aylık faaliyet nakdine ve özkaynağa oranla yükselmesi kritik sinyaldir.
Davranış tuzağı
“Devlete olan bekler, piyasaya yetişelim”, “yapılandırma çıkar”, “bir ay daha” psikolojisi. Kısa vadeli rahatlama, uzun vadeli kurumsal riski gizler. Patron vergi/SGK’yı tedarikçi borcundan “daha esnek” sanır; banka tam tersini okur.
Defter ve kasa
Ödenmeyen kamu borcu gider tahakkukunu geciktirebilir veya bilançoda birikir; kasa geçici rahatlar. Ama risk kaydı, icra ve hesap blokesi geldiğinde nakit bir anda kilitlenir. “Kasada para vardı” dönemi, kamu borcunun finansman sanıldığı dönemdir.
Saha / komite okuması
Komite vergi/SGK borcunu, yapılandırma durumunu, haciz/ihtiyati tedbir geçmişini ve düzenli ödeme disiplinini ister. Yüksek kamu borcu, mali şeffaflık ve yönetim kalitesi sorusunu açar; limit artışı değil sıkılaştırma getirir.