Finansal Otopsi vaka notu
SKT baskısı ve iade stoku marjı eritirken tedarikçi vadeleri kısalır.
Anonim bileşik senaryoda gıda toptancısı satış baskısıyla stok tavanını aşar; son kullanma tarihi (SKT) yaklaşan ürün iskonto ve fire yazar. Müşteri iade stoku depoda birikir. Tedarikçi vadeleri kısalır; soğuk depo ve nakliye maliyeti sabit kalır. Ciro korunur görünür ama net marj negatife iner. Kırılma fire oranı ve stok gününde ciro düşmeden okunur.
Depoda SKT’si yaklaşan paletler birikiyor; tedarikçi peşin istemeye başladı.
Öğretim notu, komite derinliği
Aşağıdaki bloklar özet geçiş değildir; kredi komitesi ve saha finans diliyle mekanizma, davranış tuzağı ve teşhis sırasını açar.
Gıda toptancılığında stok SKT ile sınırlıdır; satış baskısı stok tavanını aşınca fire ve iskonto kaçınılmaz. İade stok depoda kalır; soğuk depo maliyeti sabittir. Tedarikçi vadeleri kısalınca peşin çıkış artar — ciro korunsa bile net marj negatife iner. Komite stok yaşlandırma ve fire trendini cirodan önce okur.
“Rafta görünür olmalıyız” ve “hedef tutmalıyız” stok tavanını deler. SKT yaklaşınca “bir sonraki sevkiyatta eritir” denir; fire birikir. Bu tuzak Türkiye sahasında tekrar eder; patron ve satış ekibi tabloyu konuşmadan karar alır. Erken uyarı için 13 haftalık plan şarttır.
Brüt satış yüksek; fire ve iskonto net marjı yer. Stok bilançoda varlık; SKT geçince değersizleşir. Peşin tedarikçi ödemesi kasayı eritir. Bu ayrım komite dosyasında ayrı satır olarak sunulmalıdır; muhasebe kârı tek başına limit yenilemesi için yeterli kanıt değildir.
Komite SKT yaşlandırma, fire oranı, soğuk depo maliyeti ve tedarikçi vade kırılımını ister. SKT stoku teminat sayılmaz. Komite aynı dosyada 13 haftalık nakit planı, alacak yaşlandırma, borç servis takvimi ve müdahale listesini birlikte ister; ciro övgüsü tek başına olumlu sinyal değildir.
Sayısal eşikler, senaryo parametresi
Aşağıdaki eşikler gerçek firma verisi değil; senaryo parametresidir. Kanıt sınıfı varsayılan olarak çıkarımdır.
| Gösterge | Başlangıç | Son durum | Kanıt sınıfı | Finansal yorum |
|---|---|---|---|---|
| Fire ve iskonto oranı | %2,5 | %11 | çıkarım | Bozulan ve SKT stok zarar yazdı. |
| Stokta kalma süresi | 22 gün | 41 gün | çıkarım | Yavaş stok SKT riskini artırdı. |
| SKT riskli stok payı | %8 | %29 | çıkarım | Satış baskısı riskli stok biriktirdi. |
| Tedarikçi peşin ödeme payı | %15 | %52 | çıkarım | Vade kısaldı; kasa baskısı arttı. |
Kırılma zinciri
Kanıt ayrımı
Senaryoda fire/iskonto, stok günü ve SKT riskli stok payı birlikte kötüleşmiştir.
Stok tavanı disiplininin iade ve SKT baskısıyla bozulduğu görülmektedir.
Müşteri iade sözleşmesi, soğuk zincir kayıtları ve tedarikçi temlik detayı verilmemiştir.
Kredi komitesi bakışı
Komite gıda stokunu yaşlandırma, fire oranı, soğuk depo maliyeti ve tedarikçi vade kırılımını ister. SKT stoku teminat değildir.
Gıdada stok tavanı ve SKT disiplini marj kadar nakit güvenliğidir.
Müdahale zaman çizgisi
Beklenen etki: SKT ve fire birikimi sınırlanır.
Sınır: Satış ekibi hedef baskısı limiti deler.
Beklenen etki: Fire ve vade baskısı hafifler.
Sınır: Agresif iskonto marjı daha da eritir.
Beklenen etki: Kanamayı durdurur. Etki ölçümü için önce/sonra tablo karşılaştırması gerekir.
Sınır: Fire muhasebeleşince kâr tablosu düşer.
Kendi işletmenize uygulayın
Kısa cevaplar
Gıdada stok tavanı ve SKT disiplini marj kadar nakit güvenliğidir.
Fire/iskonto oranının yükselmesi ve SKT stokunun stok gününü ve borç baskısını birlikte artırması.
Komite gıda stokunu yaşlandırma, fire oranı, soğuk depo maliyeti ve tedarikçi vade kırılımını ister. SKT stoku teminat değildir.
Bu sayfa bilgilendirme ve finansal düşünme çerçevesidir; tek başına şirket teşhisi veya kredi kararı değildir.
Ayrıntılı yayın standardı için Finansal Otopsi metodolojisini inceleyin.
Merhaba ben Sezen..
