Finansal Otopsi vaka notu
Ana sanayi vade uzatınca yan sanayi kendi tedarikçisine peşin öderken alacağı gecikir.
Anonim bileşik senaryoda yan sanayi OEM müşterisine 90 gün vade verirken hammadde tedarikçisine 30 gün öder. OEM vadeyi 120 güne uzatınca aradaki 90 günlük makas işletme sermayesini şişirir. Brüt marj korunur görünür; faktoring maliyeti artar. Kırılma, satış düşmeden önce fiilî tahsilat süresi ve faktoring bağımlılığında okunur.
OEM siparişleri devam ediyor ama hammadde tedarikçisi peşin istiyor; alacaklar gecikiyor.
Öğretim notu, komite derinliği
Aşağıdaki bloklar özet geçiş değildir; kredi komitesi ve saha finans diliyle mekanizma, davranış tuzağı ve teşhis sırasını açar.
Yan sanayide müşteri (OEM) vadesi ile tedarikçi vadesi arasındaki makas işletme sermayesi ihtiyacını belirler. OEM vade uzatınca alacak günü artar; tedarikçi peşin isteyince kasa erken boşalır. Brüt marj sabit kalsa bile faktoring maliyeti net katkıyı yer. Büyük OEM itibarı teminat değildir — vade makası yapısal risktir.
“OEM iptal etmez” ve “hacim kaybetmeyelim” cümleleri vade uzatmasını kabul ettirir. Fiyat revizyonu ilişkiyi bozar sanılır; bedelsiz finansman normalleşir. Bu tuzak Türkiye sahasında tekrar eder; patron ve satış ekibi tabloyu konuşmadan karar alır. Erken uyarı için 13 haftalık plan şarttır.
Satış faturası kârı artırır; OEM alacağı henüz tahsil edilmemişken hammadde peşin çıkmıştır. Faktoring gideri marjı sessizce eritir. Bu ayrım komite dosyasında ayrı satır olarak sunulmalıdır; muhasebe kârı tek başına limit yenilemesi için yeterli kanıt değildir.
Komite OEM alacak yaşı, vade makası, faktoring maliyeti/brüt kâr ve tedarikçi vade uyumunu ister. Limit artışı vade disiplini olmadan zordur. Komite aynı dosyada 13 haftalık nakit planı, alacak yaşlandırma, borç servis takvimi ve müdahale listesini birlikte ister; ciro övgüsü tek başına olumlu sinyal değildir.
Sayısal eşikler, senaryo parametresi
Aşağıdaki eşikler gerçek firma verisi değil; senaryo parametresidir. Kanıt sınıfı varsayılan olarak çıkarımdır.
| Gösterge | Başlangıç | Son durum | Kanıt sınıfı | Finansal yorum |
|---|---|---|---|---|
| Fiilî tahsilat süresi | 92 gün | 138 gün | çıkarım | OEM vadeleri fiilen uzadı. |
| Tedarikçi peşin ödeme payı | %25 | %58 | çıkarım | Hammadde çıkışı tahsilattan önce geldi. |
| Faktoring maliyeti / brüt kâr | %4 | %14 | çıkarım | Erken tahsilat maliyeti marjı eritti. |
| Kısa vadeli finansal borç | ₺6,5 milyon | ₺14,2 milyon | çıkarım | Vade makası limiti doldurdu. |
Kırılma zinciri
Kanıt ayrımı
Senaryoda fiilî tahsilat süresi, peşin tedarikçi payı ve faktoring maliyeti birlikte bozulmuştur.
OEM vade uzatmasının yan sanayi nakit planını zorladığı görülmektedir.
OEM sözleşme vadesi, temlik ve fiyat revizyon maddeleri verilmemiştir.
Kredi komitesi bakışı
Komite OEM alacak yaşını, faktoring maliyetini ve tedarikçi vade uyumunu ister. Büyük OEM müşterisi teminat değildir; vade makası yapısal risk sayılır.
OEM vadesi uzadığında yan sanayi, müşterisinin işletme sermayesini finanse eder; marj korunsa bile nakit tükenir.
Müdahale zaman çizgisi
Beklenen etki: Bedelsiz OEM finansmanı sınırlanır.
Sınır: OEM pazarlık gücü yüksekse revizyon zor olur.
Beklenen etki: Finansman maliyeti ve vade baskısı hafifler.
Sınır: OEM hacim kaybı kısa vadede ciroyu düşürür.
Beklenen etki: Kanamayı yavaşlatır. Etki ölçümü için önce/sonra tablo karşılaştırması gerekir.
Sınır: OEM ilişkisi zedelenme riski taşır.
Kendi işletmenize uygulayın
Kısa cevaplar
OEM vadesi uzadığında yan sanayi, müşterisinin işletme sermayesini finanse eder; marj korunsa bile nakit tükenir.
OEM vade uzatması ile tedarikçi peşin ödeme arasındaki makasın büyümesi.
Komite OEM alacak yaşını, faktoring maliyetini ve tedarikçi vade uyumunu ister. Büyük OEM müşterisi teminat değildir; vade makası yapısal risk sayılır.
Bu sayfa bilgilendirme ve finansal düşünme çerçevesidir; tek başına şirket teşhisi veya kredi kararı değildir.
Ayrıntılı yayın standardı için Finansal Otopsi metodolojisini inceleyin.
Merhaba ben Sezen..
